Kunstwerk onder viaduct A20

terbregge zuilen Custom
Op de drie kolommen van het viaduct A20/ Terbregseweg is, door de Bewonersorganisatie Vereniging Terbregge's Belang, dit kunstwerk in de buitenruimte gerealiseerd. Deze plek vormt in feite de toegang tot Terbregge en het gebied Hillegersberg Schiebroek. Het kunstwerk wordt aan de bewoners aangeboden en is tevens opgedragen aan ir. Henk Smelt.

100 jarig bestaan

30 mei 2018 bestond de bewonersorganisatie exact 100 jaar. Het bestuur vond dat aan het honderdjarig bestaan niet zomaar voorbijgaan kon worden. Gedurende enkele jaren werd geld gespaard ten behoeve van de viering. Er werden verschillende opties bedacht, zoals een feest en een aantal grootse activiteiten. Er werd na lang wikken en wegen besloten om een kunstwerk kado te doen aan de bewoners van Terbregge en het gebied Hillegersberg-Schiebroek. Dit kunstwerk staat symbool voor Terbregge als hechte gemeenschap. Op de website www.terbregge.nl ziet u de film "Kunstwerk onder A20 / The making-of".

De ontwikkeling van de VINEX-locatie Nieuw- Terbregge

Eén van de meest grootschalige ontwikkelingen in het gebied van Terbregge was de realisatie van de nieuwbouwwijk Nieuw-Terbregge. Gedurende de periode eind negentiger jaren, begin 2000, werden er in Nieuw-Terbregge maar liefst 1000 woningen gebouwd.

Bestaande bewoners niet gelukkig

Het mag duidelijk zijn dat de bewoners van Terbregge, met name de mensen van de lintbebouwing aan de Bergse Linker Rottekade (300 woningen) niet gelukkig waren met de ontwikkeling van de wijk Nieuw-Terbregge. Voorheen keken deze bewoners uit op een groene vlakte (weilanden en tuinderijen). Veelal waren zij zelf tuinder. De komst van 1000 woningen werd dus niet erg gewaardeerd. Men voorzag problemen met ontsluiting van het gebied en, naar de mening van bewoners, zou het uitzicht worden bedorven.

De bewonersorganisatie en relevante partijen

De ontwikkeling van de nieuwbouwwijk lag destijds in handen van de dienst Stedebouw & Volkshuisvesting (dS+V) van de gemeente Rotterdam. Deze dienst was verantwoordelijk voor de ontwikkeling van wijken in Rotterdam en omgeving en stelde het bestemmingsplan Nieuw-Terbregge op. Dit bestemmingsplan werd voorgelegd aan o.a. politieke partijen en de deelgemeente Hillegersberg -Schiebroek. Ook de Bewonersorganisatie Vereniging Terbregge´s Belang kwam aan het woord. Het bestuur besprak de ontwikkelingen en realiseerde zich terdege dat de huidige bewoners niet gelukkig zouden zijn met de ontwikkeling van Nieuw-Terbregge. Het bestuur overwoog dat het tegenhouden van deze ontwikkeling een ondoenlijke zaak was. In de overweging werd meegenomen dat de kinderen van huidige bewoners later ook "ergens" moesten wonen. De druk op het ontwikkelen van de nieuwe wijk werd dus wel degelijk gevoeld. 

Dit geheel maakte dat het bestuur besloot om niet tegen de ontwikkelingen in te gaan, maar dat de nieuwe wijk zoveel mogelijk moest aansluiten op de bestaande bebouwing.

Als bewonersorganisatie gingen we ons wel degelijk met de ontwikkeling van Nieuw-Terbregge bemoeien. Het werd een intensieve periode voor het bestuur en het was wellicht de meest intensieve periode in het bestaan van de bewonersorganisatie.
Gelukkig speelden er omstandigheden die het onmogelijk maakte om hoog te bouwen in het gebied. Er was sprake van windrecht voor de Prinsenmolen en molen De Vier Winden. Hoogbouw, zoals bijvoorbeeld in de wijken Ommoord en Prinsenland, werd hiermee uitgesloten.
Tevens waren partijen niet gelukkig met de 1e eerste opzet van de stadsarchitect van de dienst Stedebouw & Volkshuisvesting. Er werd al snel besloten een nieuw conglomeraat van architecten aan te zoeken om de wijk vorm te geven. Eisen voor de nieuwe wijk waren: milieutechnisch en energietechnisch verantwoord, groen en waterrijk. Bovendien moest de wijk divers van aard worden en voornamelijk bestaan uit laagbouwwoningen. De ontwikkelaar Proper-Stok die uiteindelijk de woningen moest verkopen, had een belangrijke stem in het geheel.

De projectleider nieuw Terbregge

Vanuit de dienst Stedebouw & Volkshuisvesting werd een projectleider aangesteld om het gebied verder te ontwikkelen. Deze projectleider, Henk Smelt, had een bouwtechnische opleiding en beschikte over kwaliteiten die noodzakelijk waren om dit project te leiden. Naast de bouwtechnische kennis en kennis van stedenbouw, was zijn vaardigheid op het communicatieve vlak van groot belang. Gedurende een groot aantal jaren werd er door de bewonersorganisatie goed en intensief samengewerkt met Henk.
Eerlijkheid gebiedt te zeggen dat niet altijd alles "op rolletjes" verliep. Er zijn forse meningsverschillen geweest. Vooral de aansluiting van de nieuwbouw op de bestaande bouw heeft heel wat voeten in aarde gehad. Uiteindelijk werd na veel discussies besloten tot een compromis.

De samenwerking en het conglomeraat van architecten

De keuze voor een conglomeraat van architecten heeft voor een verrassend diverse wijk gezorgd met verschillende bouwstijlen. Bovendien is de wijk waterrijk en groen geworden. Door goede samenwerking o.a. met de projectontwikkelaar, de projectleider en de politiek is de nieuwbouwwijk met 1000 woningen goed ingepast in het gebied. De aansluiting op bestaande bouw is, dat mag achteraf gezegd worden, een succes geworden.
Dit is mede te danken aan de inzet van Henk Smelt. Tevens heeft hij gezorgd voor de inpassing van een aantal woningen in de sociale koopsector. Dit is een prestatie die van fors formaat is en niet onvermeld mag blijven. Verder heeft Henk zich ingezet voor een milieutechnisch verantwoorde waterhuishouding, de plaatsing van een zogenoemd Helofytenfilter, in de wijk. Dit filter moest zorgen voor schoon en helder water.

Uiteindelijk

Er is een wijk gerealiseerd die divers is van aard, groen van karakter en ligt in een waterrijk gebied. De wijk is milieu- en energietechnisch verantwoord. Kortom het is een groot succes geworden.

Dankwoord

Het bestuur heeft besloten het kunstwerk in de buitenruimte op te dragen aan de projectleider van Nieuw-Terbregge, Henk Smelt.
Wij hebben ons altijd het belang van goede samenwerking gerealiseerd en gedurende vele jaren hebben we intensief samengewerkt met Henk.
Henk was een vakman, een aimable en prettig, optimistisch mens.
Eén van zijn beloftes was een ingang met allure te creëren voor de wijk Nieuw-Terbregge. Helaas heeft hij deze belofte niet meer waar kunnen maken vanwege vroegtijdig overlijden. Met dit kunstwerk krijgt het gebied toch de ingang met allure zoals Henk dit graag gewild zou hebben.
Op 30 mei 2018 is het kunstwerk onthuld door burgemeester Aboutaleb, gezamenlijk met de vrouw van Henk Smelt, Coby Glimmerveen.

Elders op deze website, treft u een fotoreportage en een filmpje aan van de onthulling van het kunstwerk op 30 mei 2018.

De auteur

Bert Wagemans
secretaris